Jak ochronić się przed podwyżkami cen energii

U wybranych sprzedawców możemy podpisać umowę z gwarancją stałej ceny na najbliższych kilka lat.
Foto: Pixabay
W ten sposób kupimy sobie nieco spokoju i zaoszczędzimy na rachunkach, ponieważ ceny prądu mogą zwiększać się cały czas.
Sprawdź dostępne w Twoim regionie oferty z gwarancją ceny
Skorzystaj z porównywarki
W skrócie:
  • Rosnące ceny węgla i koszty uprawnień do emisji CO2 to jedna z przyczyn rosnących cen energii.
  • Ceny prądu w ostatnich trzech latach znacznie wzrosły.
  • Gwarancja stałej ceny chroni tylko przed podwyżkami kosztów energii czynnej.

Dlaczego prąd w Polsce jest drogi?

Naszym podstawowym źródłem wytwarzania energii jest węgiel, a jego wydobycie w rodzimych kopalniach jest coraz droższe - przekłada się to na coraz wyższe ceny prądu. Nierzadko więc importujemy węgiel z zagranicy. Import węgla z Rosji nie jest już możliwy, ale wciąż będzie np. z Australii. 

Elektrownie, żeby wytworzyć energię, która popłynie do naszych domów, firm, sklepów, ulic, urzędów etc., muszą spalić węgiel, a spalając, emitują do atmosfery szkodliwe substancje. Aby przeciwdziałać wzrostowi emisji zanieczyszczeń, Unia Europejska stosuje politykę ograniczenia emisji substancji szkodliwych w trosce o nasze zdrowie i przyszłość naszej planety; jednym z kluczowych elementów są uprawnienia do emisji CO2.

Koszt tych uprawnień pomnożony przez ilość węgla, jaką spalają nasze elektrownie, znacznie podnosi koszt produkcji energii węglopochodnej.

Te dwa elementy - węgiel i jego rosnące ceny jako dominujące źródło energii oraz drożejące ceny uprawnień do emisji CO2 - są główną przyczyną wzrostu cen prądu. I jeśli nic w naszej polityce energetycznej się nie zmieni, to znaczy jeśli nie znajdziemy innych źródeł jej produkcji, możemy być pewni, że ceny prądu będą tylko rosnąć.

Czy wiesz, że:

Na początku lutego 2022 roku cena za emisję 1 tony CO2 wyniosła prawie 100 euro. Pod koniec miesiąca cena spadła o ponad 40%. Aktualnie handel emisjami jest bardzo burzliwy, ceny raz drastycznie rosną, raz spadają. Stan z początku kwietnia 2022 roku to ok. 77 euro za tonę.

Ile płacimy za prąd w 2022 roku? 

Wzrost cen prądu w 2022 okazał się nieunikniony. Według Urzędu Regulacji Energetyki statystyczne gospodarstwo domowe płaci o 21 zł netto miesięcznie więcej na rachunku za energię elektryczną. Jedną z przyczyn problemów jest opłata mocowa, która stanowi osobny, dodatkowy koszt dla odbiorców i odbiorczyń energii. Opłaty za prąd są wyższe w całej Polsce. Dokładny wzrost zależy jednak od tego, gdzie dokładnie mieszkamy. W raporcie cen prądu można znaleźć stawki obowiązujące na różnych obszarach i sprawdzić cenę za 1 kWh energii. W 2022 roku cena za 1 kWh prądu waha się między 0,72 a 0,80 zł.

W związku z coraz wyższymi kosztami cen energii mamy możliwość ubiegania się o rekompensaty za prąd. W naszym kalkulatorze dodatku osłonowego możesz sprawdzić, jaka przysługuje Ci wysokość dopłaty do rachunków. 

Umowa z gwarancją stałej ceny prądu, czyli ochrona przed podwyżkami

Jeszcze do niedawna prawie każdy dystrybutor lub sprzedawca energii miał w ofercie umowę z gwarancją stałej ceny prądu. W obliczu podwyżek wielu sprzedawców wycofało się z tego typu umów. Dla gospodarstw domowych nadal oferuje je PGNiG, dla firm ENEA. Gwarancja, o czym warto pamiętać, dotyczy tylko niezmienności cen energii czynnej. Opłaty dystrybucyjne nie są objęte gwarancją niezmienności ceny (podobnie jak wysokość podatku VAT i akcyzy).

Najczęściej gwarancje cenowe są oferowane w umowach długookresowych, tzn. od 2 do 4 lat. Dla części klientów to bardzo długi okres, szczególnie że kontrakty terminowe (czyli umowy na czas określony z dostawcami i sprzedawcami) zawsze obwarowane są karą za wcześniejsze zerwanie umowy. Z drugiej strony, jeśli wiemy że raczej nie sprzedamy mieszkania/domu w ciągu kilku najbliższych lat, warto rozważyć skorzystanie z takiej opcji i ochronić budżet domowy przed skutkami podwyżek cen energii. Nierzadko jednak zobowiązanie się na kilka lat to dla wielu przedsięwzięcie zbyt ryzykowne z uwagi na niestabilny rynek cen energii.

Umowa z gwarancją stałej ceny prądu, na co zwrócić uwagę?

W umowie z gwarancją ceny mogą zdarzyć się limity zużycia prądu – oznacza to, że sprzedawca ustala maksymalny poziom zużycia prądu z gwarantowaną ceną. Opłacalność takich ofert zależy od zużycia prądu w gospodarstwie domowym, należy więc z pewnością dokładnie prześledzić zużycie prądu na przestrzeni ostatnich lat i sprawdzić, czy zmieścimy się w danym limicie.

W ofertach z gwarancją ceny zapłacimy dodatkową miesięczną opłatę, tj. opłatę handlową. Zdarza się, że taka opłata sięga od 10-30 zł. Opłacalność tej oferty nie jest oczywiście z góry skazana na niepowodzenie, ponieważ cena na kWh energii czynnej może być nadal bardzo korzystna.

Sprzedawcy energii elektrycznej często zabezpieczają umowy z klientami, aby w razie drastycznych podwyżek cen na rynku nie dopłacać konsumentom. Jednym z takich zabezpieczeń jest mechanizm indeksowania stawki. W jego ramach cena zależeć będzie od cen na rynku hurtowym.

Podwyżki a gwarancja stałej ceny

W obliczu ciągłych podwyżek i niestabilnej sytuacji na rynku energetycznym większość sprzedawców wycofała się z umów z gwarancją stałej ceny. Na taki krok zdecydowały się wszystkie OSD. 

Dużo osób przestało postrzegać umowy z gwarancją stałej ceny jako coś atrakcyjnego. Ceny są aktualnie tak wysokie, że odbiorcy i odbiorczynie liczą na ich obniżenie.. Umowa z gwarancją stałej ceny zaczęła być postrzegana raczej jako ryzyko zobowiązania na długi czas

Orange to mniejszy operator, który w umowie na 4 lata gwarantuje, że do końca 2022 roku cena będzie najniższa wśród OSD. W praktyce oznacza to, że cena będzie taka, jak u jednego z największych operatorów systemu dystrybucyjnego, tyle że ta, która aktualnie oferowana jest jako najniższa. Aby ochronić się przed rosnącymi cenami prądu, Orange stosuje także umowy z bezpiecznym mechanizmem indeksowania stawki. Oznacza to, że w kolejnych latach umowy cena za 1 kWh prądu wzrośnie lub zmaleje wyłącznie o taki procent, o jaki wzrasta lub maleje cena energii na rynku w całym poprzednim roku kalendarzowym. Spora ilość sprzedawców nie stosuje tego mechanizmu - stawka zmienia się cały czas w zależności od decyzji URE. Nie mogąc już zaproponować swoim klientom umów z gwarancją stałej ceny, bronią się za to dodatkami, proponując np. pomoc fachowców czy ubezpieczenie medyczne.

Czytaj o Zielonej Energii z gwarancją ceny od Orange Energia.

Co się bardziej opłacało? Umowa na czas nieokreślony czy umowa z gwarancją ceny?

Wiemy już, że większość sprzedawców i klientów indywidualnych wycofała się z umów z gwarancją stałej ceny. Warto pamiętać o tym, że w ofertach dla firm wciąż dostępne są umowy z gwarancją stałej ceny prądu przez cały czas trwania umowy. Nie jest również powiedziane, że umowy z gwarancją ceny dla klientów indywidualnych nie staną się w przyszłości znów popularne. Z tego powodu dobrze jest znać różnice pomiędzy umową na czas nieokreślony a umową z gwarancją ceny.

Dostępne oferty można sprawdzić za darmo dzięki porównywarce Rachuneo

Jak obniżyć rachunek za prąd? 

Istnieje wiele sposobów na to, jak oszczędzać prąd. Ogromną część pobieranego w domu prądu zużywają sprzęty domowe. Korzystanie z urządzeń takich, jak: płyta indukcyjna, lodówka czy piekarnik sporo nas kosztuje - jednak dzięki świadomej zmianie nawyków możemy zmniejszyć koszty.

Porównaj ceny energii w Twoim regionie