Fotowoltaika - rozliczanie z zakładem energetycznym w 2021 i 2022 roku

Wyjaśniamy, jakie pojawią się zmiany w rozliczaniu energii z fotowoltaiki w 2022 r.
fot. pixabay.com
W 2022 r. zmieni się system rozliczania z zakładami energetycznymi. Net-metering zostanie zamieniony na net-billing. Dla właścicieli fotowoltaiki oznacza to wyższe rachunki za prąd. Co w tej sytuacji jest bardziej opłacalne, instalacja on-grid czy off-grid?
W skrócie:
  • Są godziny, w których instalacja fotowoltaiczna wytwarza duże ilości energii, ale też takie, gdy jej nie wytwarza (lub ilości te są mniejsze), dlatego, dla zachowania bilansu energetycznego niezbędne jest magazynowanie nadwyżki prądu. 
  • System on-grid zakłada podłączenie do sieci energetycznej i system opustów prosumenckich, a więc rozliczanie z zakładem energetycznym.
  • Dla systemu off-grid konieczne jest zamontowanie akumulatora, zapewnia to możliwość całkowitego uniknięcia przyszłych podwyżek cen prądu.
  • Wraz z końcem marca 2022 r., aktualny system opustów zostanie zniesiony, a więc net-metering zostanie zastąpiony net-billingiem.
  • Nowe zasady rozliczania fotowoltaiki w 2022 r. będą mniej korzystne dla prosumentów.
Chcesz sprawdzić wycenę instalacji on-grid?
Zgłoś się do nas!

Dlaczego muszę magazynować energię?

Panele słoneczne produkują prąd przez cały rok, jednak jego ilość nie zawsze pokrywa się z naszym zapotrzebowaniem. Najwięcej energii uzyskamy w ciągu słonecznego dnia, a zimą lub w sytuacji gdy niebo jest zachmurzone ilości te będą znacznie mniejsze. Właśnie dlatego, przy obliczaniu mocy instalacji fotowoltaicznej, trzeba wziąć pod uwagę, że konieczne będzie magazynowanie energii. Zebraną nadwyżkę prądu, wyprodukowaną w ciągu dnia, będzie można wykorzystać nocą lub przy mniej przychylnych warunkach. 

Instalacja on-grid, czyli o rozliczaniu z zakładem energetycznym

W skrócie, działanie systemu on-grid, polega na tym, że wyprodukowane nadwyżki energii elektrycznej oddawane są do sieci energetycznej. Tutaj konieczne jest zainstalowanie licznika dwukierunkowego, który zlicza prąd oddawany do sieci energetycznej i ten, który jest z niej pobierany. 

Istotnym jest, że ustawa o odnawialnych źródłach energii precyzuje sposób rozliczania się prosumenta z zakładem energetycznym dla instalacji on-grid. System opustów prosumenckich polega na tym, że nadwyżka energii, która trafiła do sieci, nie wraca w całości. Pobierana jest od niej prowizja dostosowana do mocy instalacji.

  • W przypadku instalacji o mocy do 10 kWp zakład energetyczny pobiera 20%.
  • W przypadku instalacji o mocy większej niż 10 kWp i nieprzekraczającej 50 kWp jest to 30%.

Resztę nadwyżki (80% lub 70%) można odebrać w ciągu roku. Najbardziej opłacalne będzie więc wykorzystywanie jak największej ilości energii w czasie rzeczywistym. Można to zrobić za pomocą odpowiedniego ustawienia elektrycznego ogrzewania wody czy domu, klimatyzacji, ładowania samochodu czy hulajnogi elektrycznej, robienia prania itp. Statystyczne gospodarstwo domowe wykorzystuje na bieżąco około 30% wyprodukowanej energii, a pozostałe 70% przekazywane jest do sieci. 

Zachęcamy do sprawdzenia wyceny poprzez skorzystanie z porównywarki fotowoltaiki

Rozliczanie prosumentów w 2022 roku dla instalacji on-grid

W kwietniu 2022 roku szykują się duże zmiany w rozliczeniach energii z fotowoltaiki. Jest to jeden z ważniejszych elementów nowelizacji ustawy o OZE. Nowy system opierać się ma na sprzedaży nadwyżki energii i późniejszym jej kupowaniu, w czasie gdy instalacja produkuje jej zbyt mało. Całość będzie działać na zasadzie “depozytu”, w którym środki ze sprzedaży prądu będą przechowywane. Później mogą one służyć do pokrywania rachunków za energię kupowaną w nocy i zimą. 

Rozliczenia właścicieli fotowoltaiki z zakładami energetycznymi mogą się odbywać na dwa sposoby:

  • Net-metering/ system opustów - to system, w którym prosument może odebrać 70-80% energii z instalacji fotowoltaicznej, która wcześniej trafiła do sieci.
  • Net-billing - został wprowadzony podczas nowelizacji ustawy o OZE. Skorzystać z niego będą mogły osoby, które sprzedają prąd z fotowoltaiki. Net-billing zakłada, że środki ze sprzedaży nadwyżki energii z fotowoltaiki, które pozostaną niewykorzystane, będą wypłacane prosumentom. Okres, podczas którego pieniądze będą znajdować się w depozycie to 12 miesięcy. Dodatkowo aby zmniejszyć ryzyko montażu instalacji o zbyt dużej mocy wprowadzono ograniczenie wysokości wypłacanej kwoty. Nie może być ona wyższa niż 20% wartości prądu, który został wprowadzony do sieci energetycznej w danym miesiącu. 

Kto jeszcze skorzysta z net-meteringu, a kto będzie musiał rozliczać prąd z fotowoltaiki zgodnie z nowymi zasadami?

Każda instalacja, która zostanie włączona i zacznie produkować prąd najpóźniej 31 marca 2022 roku będzie przez 15 lat objęta dotychczasowym systemem rozliczeń. Należy pamiętać, że od momentu podpisania umowy z firmą fotowoltaiczną do uruchomienia instalacji mogą minąć około 2 miesiące. Oznacza to, że na net-metering przez kolejnych 15 lat załapią się osoby, które zaczną proces inwestycyjny najpóźniej pod koniec stycznia 2022 roku. 

Natomiast w przypadku instalacji uruchomionych od 1 kwietnia 2022 roku, wprowadzono 6-miesięczny okres, w którym prosumenci rozliczają się zgodnie z zasadami net-meteringu, a później przechodzą automatycznie na nowy system (sprzedaż i zakup prądu). 

Czy nowe rozliczenia w systemie net-billingu będą opłacalne?

Zgodnie z zapowiedziami ekspertów, nowe zasady rozliczeń w 2022 roku będą mniej korzystne dla prosumentów. Kupno energii będzie dość drogie, natomiast nadwyżki sprzedawane będą po dużo niższych cenach. Ile więcej będziemy płacić? Specjaliści wyliczają, że rozliczanie z zakładem energetycznym na nowych zasadach może być droższe o około 1000 zł. Dokładne wyliczenia, pojawią się dopiero, gdy system wejdzie w życie. Na ten moment są to szacunki odnoszące się do instalacji o przeciętnej mocy. Wygląda jednak na to, że czas zwrotu inwestycji będzie znacznie wydłużony.

Na zwiększenie opłacalności fotowoltaiki jest jeden sprawdzony sposób - zwiększenie autokonsumpcji energii elektrycznej. Wymaga on jednak odpowiedniego zaplanowania korzystania z urządzeń elektrycznych, ładowania pojazdów elektrycznych czy ogrzewania domu prądem. 

Dlaczego rozliczenia prosumentów w 2022 roku będą się zmieniać?

Przez popularyzację fotowoltaiki i system opustów prosumenckich pojawiło się zagrożenie problemami z funkcjonowaniem systemu elektroenergetycznego. W październiku 2021 roku instalacje prosumenckie stanowiły około 3% krajowej produkcji energii, a obecny system nie jest przygotowany na tak duży udział przydomowych instalacji. Dodatkowo opusty nie przynosiły zysku Operatorom Systemu Dystrybucyjnego (Enea, Tauron, PGE, Energa, Innogy).

Instalacja off-grid, a więc odcięcie od sieci energetycznej

Jedną z wielu zalet fotowoltaiki, jest to, że może ona zapewnić całkowitą niezależność od przyszłych podwyżek cen energii. Dzięki postawieniu na instalację off-grid możliwe jest całkowite odcięcie od sieci energetycznej. Żeby to zrobić, należy zakupić odpowiedni magazyn energii, w którym możliwe będzie przechowywanie wyprodukowanych nadwyżek. Cena akumulatorów do fotowoltaiki jest jednak dość wysoka, co może znacznie podnieść koszty instalacji. Warto dodać, że rozliczenia w systemie net-meteringu czy net-billingu nie dotyczą osób posiadających instalacje off-grid. 

Czy wiesz, że...

W Polsce systemy off-grid są mało popularne ze względu na ich duży koszt. 

Osoby, które są zdecydowane na pełną niezależność i mają wystarczającą ilość środków mogą zmniejszyć wydatki przez uzyskanie dofinansowań do fotowoltaiki. Warto zwrócić uwagę na program Mój Prąd(w celu uzyskania dotacji) lub Czyste Powietrze (w celu otrzymania pożyczki).

Inne zmiany ustawy o OZE

Oprócz zmian w rozliczeniach z zakładami energetycznymi w 2022 roku nowelizacja ustawy o OZE zakłada wprowadzenie prosumenta zbiorowego i prosumenta wirtualnego (od lipca 2024 r.). Więcej na ten temat w artykule: Kto to jest prosument?

Pobierz darmowy e-Poradnik dla firm i
zarabiaj na fotowoltaice!
Porównaj ceny energii w Twoim regionie